Rindërtimi i mendimit

0

Nga Ahmet Tashgetiren

Formati kryesor i personalitetit të një myslimani përbëhet prej rregullave që ka zbritur Allahu Teala (Kuranit Fisnik) dhe sipas personalitetit madhësh­tor që ka ndërtuar i Dërguari i Allahut (a.s.), në bazë të dispozitave të Kuranit Famëlartë. Njeriu me “Amentunë” hyn në atmosferën e Islamit. Në këtë aspekt fillon ndërtimin e personalitetit, përparon në rrugën “ku besimi ndikon te zemrat” dhe arrin te pjekuria prej besimtari.

Udhëtimi i kësaj jete është i gjatë, është i mbu­shur me pengesa, ka shumë furtuna dhe ka shumë faktorë shkatërrues të brendshëm e të jashtëm që e tronditin vijueshmërinë e jetës së njeriut. Ky është një udhëtim kaq i rrezikshëm saqë edhe pse njeriu gjendet brenda kornizës së Islamit apo edhe pse duket se gjendet brenda kësaj të fundit, në dimensionin shpirtëror mund të shfaqet rreziku i një zbrazëtire spirituale.

Qoftë në Kuranin Fisnik apo qoftë në paralajmë­rimet verbale të të Dërguarit të Allahut (a.s.), është tërhequr vërejtja për këto zbrazëtira shpirtërore, për humbjet e rrugës së drejtë dhe për prishjet e formateve. Nga namazi deri te xhihadi dhe nga infaku deri te të gjitha marrëdhëniet njerëzore, paralajmërimi për të qëndruar në rrugën e drejtë në çdo aspekt, në mënyrë që të mbrohet cilësia jonë prej myslimani, gjendet në përmbajtjen e teksteve kryesore.

Allahu Teala ia ka mësuar besimtarit lutjen: “Na ruaj nga rrëshqitja e këmbëve!”, kundrejt rrëshqit­jeve që mund t’i përjetojë njeriu. Edhe i Dërguari i Allahut, paqja dhe mëshira e Allahut qoftë mbi të, i është lutur Zotit (xh.xh.): “Bëje të qëndrueshme zemrën time në fenë Tënde!” Në këtë mënyrë, Pej­ gamberi na prin në aspektin e “ndjeshmërisë së zemrës” ngaqë ai vetë si njeri gjendet në pikën më të lartë të personalitetit.

Meqë bëhet fjalë për një rrezikshmëri të tillë, jemi të obliguar për të qenë të gatshëm, në më­nyrë që ta mbrojmë veten. Për këtë arsye, para­lajmërimet e të Dërguarit të Allahut (a.s.), i cili ka ndërtuar një shoqëri myslimane sipas rregullave të Kuranit Famëlartë, duhet të jenë pikat e gatish­mërisë për myslimanët në të gjitha kohët.

Në Kuranin Fisnik dhe në mënyrën që i Dërguari i Allahut (a.s.) ka ndërtuar shoqërinë, gjenden paralajmërime dhe shpjegime të thella psikologjike në lidhje me marrëdhëniet njeri-shoqëri. Bazuar në këto që thamë, ne duhet t’i kthehemi Kuranit dhe të Dërguarit të Allahut (a.s.), në mënyrë që formatin e personalitetit tonë ta mbajmë brenda kornizës së Kuranit dhe tërësisë së personalite­tit që ka ndërtuar Pejgamberi. Kjo do të na japë “ndjeshmërinë/përpikërinë” ndaj rregullave. Nëse mund ta arrijmë këtë, atëherë para nesh vazhdi­misht do të gjendet detyra e “riparimit të zemrës dhe mendjes”.

Nëse e shohim Kuranin Fisnik nga kjo pikë, për­ballë do të na dalin rregullat hyjnore nëpërmjet ajeteve që sjellin shumë “rregullime drejtimesh” dhe riparime vetëdijeje-mentaliteti në formën: “Ju mund të mendoni kështu e ashtu dhe mund të veproni sipas atyre mendimeve, por e vërteta e kësaj çështjeje është e tillë.”

Këtu mund të shtjellojmë disa pika. Për she­mbull, Zoti (xh.xh.), na flet për një “ditë në të cilën nuk do të kenë dobi pasuria dhe fëmijët”. Pastaj na njofton se atje duhet të shkojmë me “zemër të pastër”. (Shuara, 88) Pasuria është një potencial i kësaj bote. Edhe fëmijët janë një po­tencial i kësaj bote. Njeriu mund të mendojë se ky potencial mund t’i bëjë dobi edhe në ditën e gjykimit. Por ja që Fuqia e cila ka sunduar në të gjitha kohët, në një kontekst na thotë: “Mos u mashtroni”. Pra, na jep këtë mesazh: “Nëse atje nuk çoni zemrën e pastër, do të bëheni pishman, por ky pishmanllik nuk do të ketë dobi.”

Kthimi nga kibla dihet se sa disiplinë jetike që është. Ndryshimi i kibles në Epokën e Lumturisë fitoi një natyrë si ndarja e Islamit nga Ehli Kita­bi. Por në Kuranin Fisnik gjendet një koncept që quhet “Birr” dhe që në gjuhën tonë është për­kthyer si “mirësi”. Ky koncept pothuajse shpreh veçorinë kryesore të personalitetit të myslimanit. Ja pra, neve na vjen një paralajmërim në lidhje me çështjen për ta arritur atë: “Mirësia nuk është të kthyerit e fytyrës suaj nga lindja dhe perë­ndimi…” (Bakara, 177) Domethënë, të kthyerit e trupit nga kibla është i rëndësishëm, por nuk është i mjaftueshëm. Në lidhje me këtë çështje, ajeti vijon si më poshtë:

“…Por mirësia është (cilësi) e atij që beson Allahun, Ditën e Fundit, engjëjt, Librin dhe profetët; e atij që me vullnet jep nga pasuria e vet për të afërmit, jetimët, të varfrit, udhë­tarët e mbetur rrugës, lypësit dhe për lirimin e të robëruarve; e atij që fal namazin dhe e jep zekatin; dhe e atyre që i plotësojnë premtimet, kur marrin përsipër diçka; e atyre që durojnë në kohë skamjeje, sëmundjeje dhe lufte. Këta janë besimtarët e vërtetë dhe këta janë ata që e kanë frikë Allahun.” (Bakara, 177)

Përveç të tjerash, edhe në një ajet tjetër flitet për “cilësinë e birrit/mirësisë”: “Nuk keni për ta arritur përkushtimin e vërtetë (birrin), derisa të ndani (lëmoshë) nga ajo (pasuri) që e doni. Çfarëdo që të ndani, Allahu e di mirë atë.” (Al Imran, 92) Çfarë do të thotë kjo? Kjo do të thotë se ne duhet të japim. Ndërkohë na njofton se ci­lësia e të dhënit gjendet te “dhënia prej gjërave që i duam”.

Ja edhe një kriter tjetër: “O besimtarë! Mos i çoni dëm lëmoshat tuaja duke ua kujtuar ato (atyre që ua keni dhënë) dhe duke fyer, siç vep­ron ai që e shpenzon pasurinë e vet për sy e faqe të botës dhe nuk beson në Allahun dhe Ditën e Fundit…” (Bakara, 264)

Edhe një ajet tjetër i Kuranit Fisnik vendos një kriter tjetër për infakun: “Të japim prej të mirave që fitojmë. Të japim në rrugë të Allahut Teala (domethënë, të japim për hir të Zotit duke mos pritur që njerëzit të thonë se sa njerëz bujarë qe jemi). Të mos japim gjëra të dobëta që vetë nuk do t’i merrnim dot pa i mbyllur sytë.” (Shik. Bakara, 267) E gjitha kjo, sepse: “A nuk e dinë ata se Allahu është Ai që pranon pendimin dhe bami­rësinë nga robërit e Vet dhe se Ai është Pranuesi i pendimeve dhe Mëshirëploti?” (Teube, 104; Ha­did, 11) Po ashtu, sepse në themelin më kryesor të perceptimit tonë gjendet: “Çdo gjë është e Allahut Rrëskun e të gjithëve e jep Ai.” (Shik. Nur, 42; Bakara, 3) Dhe më e rëndësishmja, sepse: “Ne i përkasim Allahut.” (Bakara, 156) Kjo është ajo që kërkohet prej nesh.

Shfaqja e dashurisë kundrejt armiqve të Allahut (xh.xh.) dhe armiqve të besimtarëve… Të mbjellët e dashurisë kundrejt këtyre në mënyrë të fshehtë… Marrja e këtyre për miq… (Shik. Mumtahine, 60) Të kërkuarit e krenarisë dhe nderit pranë mohues­ve të fesë… (Shik. Nisa, 139) A ka mundësi të ndodhin këto? A mund të përjetojnë zemrat një rrëshqitje të tillë mentaliteti?

Zoti (xh.xh.), na tregon një për rrëshqitje të tillë të zemrave dhe na paralajmëron neve si be­simtarë. Ai e cilëson këtë si “devijim nga rruga”. (Shik. Mumtehine, 60) Pastaj thotë se “Krenaria dhe nderi i përkasin Allahut”. (Shik. Nisa, 139) Domethënë, nëse kërkojmë krenari dhe nder, du­het t’i drejtohemi Allahut Teala.

“A nuk i mjafton Allahu robit të Vet?!.” (Zumer, 36) Ky ajet në të vërtetë është një thirrje hyjnore që mundëson rregullimin e plotë të mentalitetit. Kurani Fisnik i paralajmëron besimtarët që të mos mbeten nën ndikimin e “atyre që i frikësojnë me diçka tjetër përveç Allahut”. Andaj, le ta pyesim botën tonë të brendshme: “A nuk është i mja­ftueshëm Allahu?” A nuk është përgjigjja e kësaj pyetjeje: “La havle ve la kuvvete il-la bil-lahi’l-alijji’l-adhim.”

Pa shikoni se si e rregullon Kurani Fisnik zemrën dhe mendjen:

(Shpërblim kanë edhe ata) të cilëve njerëzit (hipokritë) u thanë: “Shumë njerëz po mblidhen kundër jush, prandaj frikësohuni!” e kjo gjë ua shtoi atyre besimin dhe thanë: “Neve na mjafton Allahu, Ai është mbrojtës i mrekullueshëm!” (Al Imran, 173)

Lexojeni edhe këtë ajet: “…Kudo që të gjendeni, do t’ju arrijë vdekja, madje, qofshi edhe në kë­shtjellat më të forta!..” (Nisa, 78) Nëse vdekja është një e ardhme e pashmangshme, nëse mo­menti i saj është në dorën e Zotit të botëve dhe nëse “Kthimi është te Ai”, atëherë “Ejne’l-meferr / Ku mund të ikim”? A është e mundur që të arratisemi prej kësaj? Çfarë mund të ndodhë nëse tentojmë për t’u arratisur? Ja pra, arratisja është e pamundur!

A më mirë të qëndrojmë në shtëpi, apo të dalim në xhihad duke flijuar pasurinë dhe jetën? Besim­tari duhet ta bëjë zgjedhjen e tij. Rregulli hyjnor është krejt i qartë:

“Nuk janë të njëjtë ata besimtarë që rrinë në shtëpitë e tyre, përveç të paaftëve, me ata që luf­tojnë në rrugën e Allahut me pasurinë dhe jetën e tyre. Allahu i ngre një shkallë më lart ata që kanë luftuar me pasurinë dhe jetën e tyre kun­drejt atyre që kanë ndenjur në shtëpitë e veta. Ai u ka premtuar të gjithëve mirësi, por i ka dalluar ata që luftojnë mbi ata që nuk luftojnë me shpërblim të madh…” (Nisa, 95)

Herë pas here njeriu mund të kaplohet nga psi­kologjia e “dobësisë” kur “nuk jeton dot sipas rregullave hyjnore. Kurani Fisnik këtë gjendje e quan “Mustadaf”. Besimtarët në këtë gjendje tho­në: “Nuk kam fuqi. Nuk mund ta zbatoj dot. Çfarë duhet të bëj?” Atëherë, shikojeni riparimin që Ku­ rani Famëlartë i bën mentalitetit në këtë çështje:

“Kur engjëjt ua marrin shpirtrat atyre që e kanë ngarkuar veten me faje, u thonë: “Ku ishit?” Ata përgjigjen: “Ishim të pafuqishëm në Tokë”. (Engjëjt) do t’u thonë: “A nuk qe Toka e Allahut e gjerë që të mërgonit në të?” Këta janë ata (nje­rëz), vendbanimi i të cilëve është Xhehenemi. Sa i keq është ai vendbanim!” (Nisa, 97)

Në Kuranin Fisnik gjendet paralajmërimi: “Vdisni vetëm duke qenë myslimanë!” (Al Im­ran, 102) Përse na bëhet një paralajmërim i tillë? Sepse njeriu përgjatë rrjedhës së kohës mund t’i humbasë ndjeshmëritë e tij. Ai mund ta harrojë se nga ka ardhur dhe se ku do të shkojë. Për shkak të kësaj, vdekja nuk i kujtohet apo përjeton një gjendje sikur nuk do të vdesë asnjëherë. Por ja që vdekja është e vërtetë. Mbi të gjitha, askush nuk e di kohën e ardhjes së saj. Andaj, në Kuran bëhet paralajmërimi se ajo mund të vijë në çdo moment. Engjëlli i vdekjes çdo moment mund t’i dalë përballë njeriut. Atëherë, a duhet që myslimani ta mbajë të gjallë “perceptimin e mysli­manizmit”? Çfarë do të ndodhë nëse ndjekim hapat e shejtanit të mallkuar? Ndërkohë Allahu Tea­la thotë: “Ai është armiku juaj. Mos shkoni pas hapave të tij.” (Bakara, 208)

Të vdekurit si mysliman është i mundur vetëm me mbartjen e shqetësimit në zemrat tona për botën e përtejme. Ky shqetësim mund të mbartet duke i bërë ri­tëm të zemrës këto ajete në të cilat thuhet: “…Ai është me ju kudo që të gjendeni…” (Hadid, 4) Në një ajet tjetër thuhet: “Mos u bëni si ata që e harruan Allahun, kështu që Ai i bëri të harronin vetveten! Pikërisht ata janë të pabindurit (ndaj Allahut).” (Hashr, 19) “Atij që shmanget nga Kë­shilla e të Gjithëmëshirshmit (Kurani), Ne do t’ia caktojmë një djall, që do t’i bëhet shok i pandashëm.” (Zuhruf, 36)

Pastaj, edhe këtë ajet duhet ta bëjmë drejtim të jetës sonë: “…Mbështetuni tek Allahu! Ai është Mbrojtësi juaj. Sa Mbrojtës dhe Ndihmës i mre­kullueshëm është Ai!” (Haxh, 78) Ndër të tjera duhet të shohim se çfarë kemi dërguar për nesër dhe se çfarë do të na dalë përballë në momentet e llogarisë. Allahu (xh.xh.), shprehet:

“O ju që keni besuar! Frikësojuni Allahut dhe çdo njeri le të shikojë se çfarë ka përgatitur për të nesërmen! Kijeni frikë Allahun, sepse Ai di çdo gjë që bëni ju!” (Hashr, 18)

Kur ta shohim Kuranin Fisnik si “një udhërrë­fyes i vërtetë për jetën”, do të dëshmojmë se aty gjenden paralajmërime për të gjitha problemet e jetës. Çdo paralajmërim është për t’i orientuar drejt rregullave hyjnore të gjitha problemet tona psikologjike. Për shembull, në lidhje me mbajtjen e drejtësisë, thuhet:

“O ju që keni besuar! Bëhuni zbatues të pa­lëkundur të drejtësisë, duke dëshmuar në emër të Allahut, qoftë edhe kundër jush ose kundër prindërve dhe të afërmve tuaj. Qoftë i pasur ose i varfër ai (për të cilin dëshmoni), Allahu është për ata vlerësuesi më i drejtë. Dhe mos shkoni pas epsheve tuaja e të shtrembëroni drejtësinë! Nëse ju ngatërroni dëshminë ose i shmangeni asaj, vërtet që Allahu e di se çfarë bëni ju.” (Nisa, 135) Në një ajet tjetër thuhet: “Mos e përzieni të vërtetën me të pavërtetën, dhe të vërtetën mos e fshihni me vetëdije.” (Bakara, 42)

Të bësh padrejtësi… Të bëhesh vegël e padrejtësisë. Të pande­hësh se padrejtësia do të harro­het. Të kaplohesh nga një kalbje e mentalitetit duke e pandehur Allahun sikur nuk shikon… Alla­hu na paralajmëron:

“Mos mendo kurrsesi që Allahu nuk e vëren atë që bëjnë keqbërësit! Ai vetëm ua shtyn (dënimin) deri në Ditën, kur sytë e tyre do të zgurdullohen (nga tmerret që do të shohin).” (Ibrahim, 42)

Allahu nuk i do të padrejtët, Allahu nuk i do të padrejtët, Allahu nuk i do të padrejtët…

Njeriu jeton në një shoqëri. Të qëndruarit larg njerëzve është i kufizuar. Islami nuk ka zbritur për të futur në sistem jetën e atyre që jetojnë ve­tëm në majë të malit. Edhe pse shoqëria mund të përbëhet prej besimtarëve, prapë se prapë mund të ketë probleme, tensione dhe mosmarrëveshje ndërmjet njerëzve. Allahu i Lartësuar kërkon prej besimtarëve që të ndërtojnë një shoqëri të ba­zuar në vëllazëri. Zoti (xh.xh.), bën paralajmërime shumë influencuese, në mënyrë që të zgjidhen problemet që mund të dalin në këtë shoqëri. Le ta shohim se çfarë thotë Allahu Teala në ajetet e mëposhtme:

“Besimtarët janë vetëm vëllezër.” (Huxhurat, 10)

“Të gjithë mbahuni fort për litarin e Allahut (Kuranin) dhe mos u përçani! Kujtoni dhuntinë e Allahut për ju, sepse, kur ishit në armiqësi, Ai i pajtoi zemrat tuaja e, në saje të dhuntisë së Tij, u bëtë vëllezër. Dhe ju ishit buzë greminës së zjarrit, ndërsa Ai ju shpëtoi prej saj. Kështu, Allahu jua shpjegon shpalljet e Veta, që ju të drejtoheni në udhën e drejtë.” (Al Imran, 103)

“Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit të Tij dhe mos u grindni ndërmjet jush, sepse do të hum­bni guximin e do t’ju lërë fuqia. Bëhuni të du­rueshëm, se Allahu, me të vërtetë, është me të durueshmit.” (Enfal, 46)

Myslimanizmi ynë… Mirë, por çfarë është mysli­manizmi ynë? Mos vallë është një nderim kundrejt Allahut apo një mirësi? A kemi të drejtë t’ia më­sojmë fenë Zotit (xh.xh.), në mënyrë që t’i lejojmë në jetën tonë gjërat e tjera? A mund të ndodhë që ta ndajmë fenë në copa, ta përdorim pjesën që na leverdis duke e konsideruar atë si rregull të “fetarizmit”, të kënaqemi me këtë, të sigurojmë të ardhura nëpërmjet fesë dhe t’ua ndryshojmë kuptimin ajeteve të Allahut Teala? Zoti (xh.xh.), na paralajmëron:

“Ata e quajnë si favor për ty që kanë pranuar Islamin. Thuaju: “Mos e quani si favor për mua se keni pranuar Islamin; përkundrazi, Allahu ju ka dhuruar mirësi dhe ju ka udhëzuar në besim, nëse ajo që thoni është e vërtetë!” (Hu­xhurat, 17)

“Thuaju: “Vallë, a do ta njoftoni Allahun për fenë tuaj, ndërkohë që Ai di gjithçka që për­mbajnë qiejt dhe Toka?! Allahu është i Dijshëm për çdo gjë.” (Huxhurat, 16)

“Por ata (popuj ku u çuan të dërguarit) u nda­në në grupe në çështje të fesë së tyre. Çdo grup ishte i kënaqur me atë që kishte.” (Mu’minun, 53)

“Me të vërtetë, ti s’ke të bësh fare me ata që e përçajnë fenë e tyre dhe shndërrohen në sekte. Te Allahu është puna e tyre e pastaj Ai do t’u tregojë çfarë patën punuar.” (En’am, 159)

“…Mos i këmbeni shpalljet e Mia me një vlerë të vogël…” (Bakara, 41)

Nëse shoqëria në të cilën gjendemi përjeton kon­fuzion në besim edhe pse është shoqëri islame dhe nëse ajetet e Allahut (xh.xh.), diskutohen nga njerëz që nuk i kanë njohuritë e duhura, atëherë çfarë duhet të bëjmë? Mos vallë duhet të zhytemi edhe ne në ato debate, apo duhet të bëjmë ndonjë gjë tjetër? Allahu Teala na paralajmëron në lidhje me këtë çështje:

“Ai jua ka shpallur në Libër: Kur të dëgjoni se mohohen fjalët e Allahut dhe bëhet tallje me to, atëherë mos rrini me ata (njerëz që veprojnë kë­shtu), derisa të ndërrojnë bisedë, përndryshe do të ishit si ata. Allahu do t’i tubojë në Xhehenem të gjithë hipokritët dhe mohuesit.” (Nisa, 140)

Përveç të tjerash, bëhet fjalë edhe për kaplimin nga një prishje për të vepruar sikur Allahu ka një fe më vete dhe Pejgamberi ka një fe tjetër më vete duke bërë kështu ndarje ndërmjet Allahut dhe të Dërguarit të Tij. Edhe në lidhje me këtë çështje, Allahu i Madhëruar na paralajmëron:

“Vërtet, ata që mohojnë Allahun dhe të dërgua­rit e Tij dhe dëshirojnë të ndajnë Allahun nga të dërguarit e Tij, duke thënë: “Ne disa i besojmë e disa nuk i besojmë” dhe duke dashur që kështu të zgjedhin një rrugë të ndërmjetme, pikërisht ata janë mohuesit e vërtetë. Ne kemi përgatitur dë­nim poshtërues për mohuesit.” (Nisa, 150-151)

Kurani Fisnik ka ardhur për ta shpëtuar njeriun, i cili ka në të gjithë damarët e tij padrejtësinë dhe injorancën, nga esfeli safilin / fundi i xhehenemit dhe për ta lartësuar te pjekuria ahseni takvim / e krijimit në formën më të bukur. Edhe i Dërguari i Allahut, (a.s.), u dërgua për t’i bërë përsëri njerëz sipas Kuranit Fisnik një shoqëri që i kishte kaluar hienat në vrasje dhe që i hante vëllezërit e vet nëse ishin të pafuqishëm. I Dërguari i Allahut (a.s.), prej asaj shoqërie nxori një shoqëri tjetër që u bë prijëse në moralin e lartë njerëzor. Pejgamberi e bërë këtë punë duke i pastruar ata dalë nga dalë, sepse njeriu herë pas here mund të përjetojë rënie. Ne jemi njerëz, jo engjëj.

Andaj, Kuranin Fisnik duhet ta lexojmë me këtë përpikëri dhe të Dërguarin e Allahut (a.s.), duhet ta shohim me këtë ndjeshmëri. Kurani Famëlartë po na thërret. Kur të lexojmë Kuran dhe kur të lexojmë hadithet e të Dërguarin e Allahut (a.s.), duhet t’u hedhim një sy librit të veprave tona, gjymtyrëve tona dhe zemrës sonë. Nëse kemi ndo­një gjë që nuk përputhet me rregullat, duhet të përpiqemi ta pastrojmë dhe riparojmë atë. Ja, kjo është rruga për të dalë me faqe të bardhë para Allahut (xh.xh.).

Leave A Reply